Skaling i wygładzanie korzeni: przebieg, korzyści i wskazówki dotyczące pielęgnacji

Dentysta lub higienistka stomatologiczna zalecili Ci skaling i wygładzanie korzeni. Zastanawiasz się teraz, na czym to polega, jak przebiega i w jaki sposób poprawi zdrowie Twojej jamy ustnej. Brzmi to poważnie, ale skaling i wygładzanie korzeni nazywa się często po prostu głębokim oczyszczaniem. Zabieg ten jest niezbędny w leczeniu choroby dziąseł i zapobieganiu poważniejszym problemom stomatologicznym. W tym artykule wyjaśniamy, czym są skaling i wygładzanie korzeni, jakie przynoszą korzyści i jak dbać o dziąsła po zabiegu.

Czym są skaling i wygładzanie korzeni?

Skaling i wygładzanie korzeni to dwuetapowy zabieg stomatologiczny służący leczeniu zapalenia przyzębia, czyli choroby dziąseł, zwłaszcza po jej przejściu z początkowego stadium zapalenia dziąseł. To w istocie głębokie oczyszczanie sięgające pod dziąsła.

Skaling

• Polega na usunięciu płytki nazębnej i kamienia nazębnego znad oraz spod linii dziąseł.

• Ma kluczowe znaczenie, ponieważ płytka i kamień nazębny są siedliskiem bakterii wywołujących stan zapalny i zakażenie dziąseł.

• Pomaga zmniejszyć liczbę bakterii w jamie ustnej.

Wygładzanie korzeni

• Następuje po skalingu i dotyczy powierzchni korzeni zębów.

• Dentysta lub higienistka stomatologiczna wygładza korzenie, aby usunąć pozostały kamień nazębny i wyeliminować nierówności, na których gromadzą się bakterie.

• Pomaga to dziąsłom ściślej przylgnąć do zębów i poprawia ich stabilność.

Dlaczego skaling i wygładzanie korzeni są ważne?

Choroba dziąseł jest jedną z głównych przyczyn utraty zębów u dorosłych. Zaczyna się jako zapalenie dziąseł i powoduje ich obrzęk oraz krwawienie. Może przejść w zapalenie przyzębia, w którym dziąsła odsuwają się od zębów, tworząc kieszonki ulegające zakażeniu. Nieleczona prowadzi do zaniku kości i rozchwiania zębów. Skaling i wygładzanie korzeni skutecznie leczą chorobę dziąseł. Dokładne oczyszczenie korzeni pomaga:

• Zwalczyć zakażenie

• Zmniejszyć stan zapalny dziąseł

• Wspomóc gojenie tkanek dziąsłowych

• Poprawić zdrowie jamy ustnej

• Zapobiec przejściu w cięższe postacie choroby dziąseł

Przebieg zabiegu

• Podawane jest znieczulenie powierzchniowe lub miejscowe, aby znieczulić leczoną okolicę.

• Płytka i kamień nazębny są usuwane z zębów zarówno znad, jak i spod linii dziąseł, aż do dna kieszonki przyzębnej.

• Nierówne powierzchnie korzeni zostają wygładzone, co pomaga dziąsłom ponownie przylgnąć do zębów.

• Bezpośrednio do kieszonek przyzębnych mogą zostać wprowadzone antybiotyki, a po zabiegu lekarz może przepisać antybiotyki doustne.

Wskazówki dotyczące sprawnej rekonwalescencji

Właściwa pielęgnacja po zabiegu jest kluczowa dla skutecznego gojenia i utrzymania jego efektów.

Przestrzegaj zasad higieny jamy ustnej

• Szczotkuj zęby dwa razy dziennie szczoteczką o miękkim włosiu i pastą do zębów z fluorem. Bądź delikatny w okolicy leczonych obszarów, aby nie podrażnić ani nie uszkodzić dziąseł.

• Nitkuj codziennie, aby usunąć płytkę nazębną i resztki pokarmu spomiędzy zębów oraz wzdłuż linii dziąseł.

Stosuj delikatny płyn do płukania

• Używaj łagodnego płynu bez alkoholu. Delikatne płyny antybakteryjne pomagają ograniczyć liczbę bakterii i wspierają gojenie.

• Płyny zawierające alkohol mogą wysuszać i podrażniać wrażliwą tkankę dziąsłową.

Jedz miękkie pokarmy

• Przez pierwsze kilka dni po zabiegu wybieraj produkty łagodne dla dziąseł.

• Jogurt, purée ziemniaczane, jajecznica i zupy pomagają uniknąć obciążania dziąseł.

• Unikaj twardych, chrupiących i ostrych potraw, które mogą powodować dyskomfort i opóźniać gojenie.

Pamiętaj o nawodnieniu

• Pij dużo wody w ciągu dnia, co utrzymuje wilgotność jamy ustnej i wypłukuje resztki pokarmu oraz bakterie.

Unikaj czynników drażniących

• Unikaj palenia i alkoholu, które podrażniają dziąsła i opóźniają gojenie.

• Unikaj kwaśnych napojów, takich jak soki cytrusowe i napoje gazowane, które mogą powodować dyskomfort.

Radź sobie z nadwrażliwością i dyskomfortem

• Aby złagodzić nadwrażliwość na ciepło i zimno, stosuj pastę do zębów o działaniu przeciw nadwrażliwości.

• Unikaj bardzo gorących i bardzo zimnych potraw oraz napojów.

• Regularnie przyjmuj leki zalecone przez dentystę.

Unikaj intensywnego wysiłku fizycznego

• Przez co najmniej 24 godziny po zabiegu unikaj intensywnej aktywności fizycznej.

• Pozwoli to organizmowi skupić się na gojeniu i zapobiegnie krwawieniu oraz dyskomfortowi wynikającym ze zwiększonego przepływu krwi.

Stawiaj się na wizyty kontrolne

• Pozwalają potwierdzić skuteczność skalingu i wygładzania korzeni.

• Umożliwiają wykrycie i leczenie ewentualnych powikłań, zanim staną się poważne.

• Są dobrym sposobem monitorowania ogólnego stanu zdrowia jamy ustnej.

Ryzyko i korzyści

Jak w przypadku wielu kwestii dotyczących zdrowia jamy ustnej, skaling i wygładzanie korzeni wiążą się zarówno z korzyściami, jak i z pewnym ryzykiem. Korzyści zwykle przeważają.

Korzyści

• Zapobieganie utracie zębów i recesji dziąseł

• Zmniejszenie ryzyka zaawansowanej choroby dziąseł

• Usunięcie bakterii jamy ustnej odpowiedzialnych za nieświeży oddech

• Poprawa zdrowia ogólnego dzięki ograniczeniu liczby szkodliwych bakterii w jamie ustnej, które mogą przedostawać się z krwią do innych części organizmu

Ryzyko

• Krwawienie

• Niewielkie krwawienie po zabiegu jest normalne. Poinformuj dentystę lub higienistkę stomatologiczną, jeśli krwawienie jest obfite i nie ustaje.

• Recesja dziąseł

• Jeśli przed zabiegiem dziąsła były obrzęknięte, po ustąpieniu zakażenia zmniejszą się. Z tego powodu możesz zauważyć nieco więcej odsłoniętej powierzchni korzeni.

• Zakażenie

• Skaling i wygładzanie korzeni mogą wprowadzić szkodliwe bakterie do krwiobiegu, co w rzadkich przypadkach prowadzi do bakteriemii. Przepisane antybiotyki lub płukanka zmniejszają to ryzyko.

• Rozchwianie zębów

• Bezpośrednio po zabiegu zęby mogą wydawać się lekko rozchwiane. Powinno to ustąpić, gdy dziąsła się zagoją i obkurczą.

• Nadwrażliwość zębów

• Usunięcie płytki i kamienia nazębnego może zwiększyć wrażliwość zębów na ciepło i zimno. Nadwrażliwość powinna ustąpić w ciągu miesiąca lub dwóch.

• Tkliwość

• Dziąsła mogą być tkliwe przez kilka dni. Dyskomfort łagodzą leki przeciwbólowe dostępne bez recepty.

Podsumowanie

Skaling i wygładzanie korzeni to kluczowy zabieg w leczeniu choroby dziąseł oraz w zapobieganiu poważniejszym problemom stomatologicznym i zdrowotnym. Usuwając płytkę i kamień nazębny spod dziąseł oraz wygładzając powierzchnie korzeni, głębokie oczyszczanie pomaga dziąsłom się zagoić i ponownie przylgnąć do zębów.

Zabieg rozpoczyna się od znieczulenia miejscowego, a następnie polega na usunięciu płytki i kamienia nazębnego z zębów zarówno znad, jak i spod linii dziąseł. Nierówne powierzchnie korzeni zostają wygładzone. Cały proces trwa od jednej do dwóch godzin i może zostać wykonany podczas jednej wizyty lub podzielony na dwie, przy niewielkim ryzyku powikłań.

Po zabiegu pacjent może otrzymać antybiotyki zapobiegające zakażeniu, a dyskomfort łagodzą leki przeciwbólowe dostępne bez recepty. Poza unikaniem intensywnego wysiłku przez 24 godziny i spożywaniem miękkich pokarmów przez pierwsze kilka dni możesz wrócić do codziennych zajęć. Przy właściwej pielęgnacji, w tym regularnych kontrolach stomatologicznych, większość pacjentów przechodzi rekonwalescencję sprawnie i cieszy się lepszym zdrowiem jamy ustnej.

Oral-B wie, że zdrowe dziąsła są podstawą zdrowej jamy ustnej

Zdrowe dziąsła są kluczowe dla zdrowia zębów i całej jamy ustnej. W przypadku choroby dziąseł, znanej też jako zapalenie dziąseł, pierwszym krokiem powinna być wizyta u specjalisty. Dentysta przeprowadzi właściwe badanie, określi stopień zaawansowania choroby przyzębia i zaleci odpowiednie leczenie. Wiele możesz jednak zrobić także samodzielnie.

Szczoteczki elektryczne Oral-B iO pomagają chronić zęby i dziąsła przed problemami. W przypadku istniejących już dolegliwości dziąseł wykazano ich większą skuteczność niż szczoteczek manualnych i niektórych szczoteczek sonicznych. Dodatkowo, w połączeniu z aplikacją monitorującą szczotkowanie, Oral-B iO pomaga skuteczniej kontrolować nawet zaawansowane problemy z dziąsłami.

Najczęstsze pytania

Czy skaling i wygładzanie korzeni bolą?

Skaling i wygładzanie korzeni zwykle nie są bolesne. Standardowo stosuje się znieczulenie miejscowe, które znieczula leczoną okolicę. Po zabiegu częsty jest jednak pewien dyskomfort, taki jak tkliwość czy nadwrażliwość, który powinien ustąpić w ciągu kilku dni.

Jak długo trwają skaling i wygładzanie korzeni?

Zabieg trwa od jednej do dwóch godzin. Dentysta lub higienistka stomatologiczna mogą wykonać wszystko podczas jednej wizyty albo oczyścić połowę zębów za pierwszym razem, a drugą połowę podczas kolejnej wizyty.

Ile kosztują skaling i wygładzanie korzeni?

Koszt zabiegu bywa znacznie zróżnicowany i zależy od takich czynników jak stopień zaawansowania choroby dziąseł, liczba leczonych zębów oraz lokalizacja gabinetu. Prywatne ubezpieczenie stomatologiczne często pokrywa koszty skalingu i wygładzania korzeni, zwłaszcza gdy zabieg jest konieczny ze względów medycznych w leczeniu choroby dziąseł. Zakres ochrony zależy od konkretnej polisy i stopnia zaawansowania choroby. Sprawdź u swojego ubezpieczyciela, jaki zakres obejmuje Twój plan.

Jak długo po skalingu i wygładzaniu korzeni nie można jeść?

Zaleca się odczekanie co najmniej 2 godzin lub do ustąpienia znieczulenia przed jedzeniem. Pozwala to tkankom dziąsłowym się zregenerować i zmniejsza ryzyko przypadkowego przygryzienia oraz podrażnienia.

Czy skaling i wygładzanie korzeni trzeba powtarzać regularnie?

Najlepiej, aby skaling i wygładzanie korzeni były potrzebne tylko raz. Po usunięciu kamienia nazębnego i bakterii regularne profesjonalne czyszczenie zębów oraz dobra higiena jamy ustnej powinny wystarczyć. Celem skalingu i wygładzania korzeni jest poprawa stanu dziąseł, aby kolejne głębokie oczyszczanie nie było konieczne.

Czy każdy powinien mieć wykonany skaling i wygładzanie korzeni?

Nie. Skaling i wygładzanie korzeni są przeznaczone dla osób z chorobą dziąseł, a konkretnie z zapaleniem przyzębia, gdy kieszonki między zębami a dziąsłami są zbyt głębokie, aby oczyścić je podczas standardowego czyszczenia. Nie są konieczne u osób ze zdrowymi zębami i dziąsłami.

Źródła

Biesbrock, A., et al. (2019). The effects of bioavailable gluconate chelated stannous fluoride dentifrice on gingival bleeding: Meta-analysis of eighteen randomized controlled trials. Journal of Clinical Periodontology, 46(12), 1205–1216. https://doi.org/10.1111/jcpe.13203

Thurnay, S., et al. (2022). A Global, In-Market Evaluation of Toothbrushing Behaviour and Self-assessed Gingival Bleeding with Use of App Data from an Interactive Electric Toothbrush. Oral Health & Preventive Dentistry, 20, 1–10. https://doi.org/10.3290/j.ohpd.b2572911

Zou, Y., et al. (2024). A meta-analysis comparing toothbrush technologies on gingivitis and plaque. International Dental Journal, 74(1), 146-156. https://doi.org/10.1016/j.identj.2023.06.009

https://www.ada.org/sitecore/content/ADA-Organization/ADA/MouthHealthy/home/all-topics-a-z/scaling-and-root-planing

https://my.clevelandclinic.org/health/treatments/23983-tooth-scaling-and-root-planing

https://www.webmd.com/oral-health/what-to-know-about-periodontal-scaling-and-root-planing

Chen CK et al. Association between chronic periodontitis and the risk of Alzheimer’s disease: A retrospective, population-based, matched-cohort study. Alzheimer’s Research & Therapy 2017; 9:56.

Grossi SG et al. Periodontal disease and diabetes mellitus: A two-way relationship. Ann Periodontol 1998;3:51-61.

Janket SJ et al. Meta- analysis of periodontal disease and risk for coronary heart disease and stroke. Oral Surg Oral Med Oral Pathol Oral Radiol Endod 2003; 95:559-569.

vs. Sonicare Diamond Clean. Adam R, Goyal CR, Qaqish J, Grender J. Evaluation of an oscillating-rotating toothbrush with micro-vibrations versus a sonic toothbrush for the reduction of plaque and gingivitis: results from a randomized controlled trial. Int Dent J. 2020;70(suppl 1):S16-S21.

Grender J, Goyal CR, Qaqish J, Adam R. An 8-week randomized controlled trial comparing the effect of a novel oscillating- rotating toothbrush versus a manual toothbrush on plaque and gingivitis. Int Dent J. 2020;70(suppl 1):S7-S15.

Goyal CR, Adam R, Timm H, et al. A 6-month randomized controlled trial evaluating a novel smart-connected oscillating-rotating toothbrush versus a smart-connected sonic tooth- brush for the reduction of plaque and gingivitis. Am J Dent. 2021;34(1):54-60.

Li Y, Wu X, Liu M, Deng K, Tullini A, Zhang X, Shi J, Lai H, Tonetti MS. Enhanced control of periodontitis by an artificial intelligence-enabled multimodal-sensing toothbrush and targeted mHealth micromessages: A randomized trial. J Clin Periodontol. 2024 Apr 17. doi: 10.1111/jcpe.13987. Epub ahead of print. PMID: 38631679. https://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1111/jcpe.13987