01-26-2026
Ubytki i próchnica zębów są powszechnymi problemami stomatologicznymi, ale dobrą wiadomością jest to, że oba są uleczalne. W tym artykule omówimy przyczyny i objawy próchnicy zębów i ubytków, a także opcje leczenia dla zdrowszego uśmiechu.
Kluczowe wnioski
- Próchnica zębów i ubytki są powodowane przez bakterie znajdujące się w płytce nazębnej, które wytwarzają kwasy niszczące szkliwo na zewnętrznej stronie zębów. Nieleczone kwasy docierają do zębiny i ostatecznie do miazgi zęba.
- Kilka czynników może powodować lub przyczyniać się do powstawania ubytków, w tym dieta, niewłaściwa higiena jamy ustnej, suchość w ustach i cofanie się dziąseł.
- Objawy ubytków i próchnicy zębów obejmują nadwrażliwość lub ból zębów, przebarwienia, widoczne dziury lub wgłębienia, nieświeży oddech i nieprzyjemny smak w ustach.
- Opcje leczenia ubytków obejmują leczenie fluorem, wypełnienia, korony, kanały korzeniowe lub ekstrakcję zęba.
- Można zapobiegać powstawaniu ubytków i próchnicy zębów poprzez utrzymywanie prawidłowej higieny jamy ustnej, używanie elektrycznej szczoteczki do zębów, stosowanie pasty do zębów z fluorem cynowym, odwiedzanie dentysty dwa razy w roku, ograniczanie słodkich i bogatych w skrobię pokarmów i napojów oraz picie dużej ilości wody.
Co to jest ubytek?
Ubytek to dziura w zębie spowodowana próchnicą. Ubytki powstają, gdy bakterie w jamie ustnej łączą się z cukrami pochodzącymi z żywności i napojów, wytwarzając kwasy, które stopniowo niszczą szkliwo, zewnętrzną warstwę ochronną zębów.
Erozja ta naraża bardziej miękką, wrażliwą warstwę zębiny pod szkliwem na działanie bakterii, ostatecznie tworząc dziurę (lub ubytek) w zębie.
Nieleczona próchnica może dotrzeć do miazgi - najgłębszej części zęba, w której znajdują się nerwy i naczynia krwionośne - potencjalnie powodując silny ból, obrzęk, ropnie, a nawet utratę zęba.
Jak wygląda ubytek?
Wygląd ubytku zależy od stopnia zaawansowania próchnicy. We wczesnym stadium próchnicy ubytki często wyglądają jak małe, białe plamki na powierzchni zęba. Plamy te mogą wyglądać jak kredowe, zwłaszcza gdy usta są suche.
W miarę postępu ubytku, plama będzie się dalej odbarwiać, zmieniając kolor na żółty lub brązowy. W tym momencie możesz poczuć wgłębienie w zębie. Gdy ubytek dotrze do zębiny (bardziej miękkiej, porowatej warstwy pod szkliwem), w zębie pojawi się widoczna dziura, a miejsce prawdopodobnie zmieni kolor na czarny.
Ostatecznie próchnica dotrze do miazgi zęba (części zawierającej nerwy i naczynia krwionośne). W takim przypadku wgłębienie będzie duże i ciemne. Może również wystąpić obrzęk w tym obszarze.
Co powoduje próchnicę?
Płytka nazębna i kwas
Główną przyczyną powstawania ubytków jest płytka nazębna gromadząca się na zębach oraz kwasy wytwarzane przez bakterie tworzące płytkę nazębną.
Jak powstaje płytka nazębna? Bakterie w jamie ustnej gromadzą się, tworząc płytkę nazębną, miękką, lepką, bezbarwną lub bladożółtą warstwę. Płytka nazębna wytwarza kwas mlekowy, który niszczy ochronne szkliwo zębów i prowadzi do próchnicy i ubytków.
Dieta
Inną główną przyczyną próchnicy jest dieta - zwłaszcza słodkie, bogate w skrobię pokarmy i napoje. Dostarczają one glukozy, która stanowi pożywkę dla bakterii tworzących płytkę nazębną.
Słodkie, bogate w skrobię pokarmy i napoje przyczyniają się do powstawania płytki nazębnej (i ostatecznie ubytków):
Służą one jako źródło energii dla bakterii
Zapewniają one lepkie miejsce, w którym mogą gromadzić się bakterie
Oto kilka popularnych pokarmów i napojów, które przyczyniają się do powstawania ubytków i próchnicy zębów:
Napoje bezalkoholowe
Sok
Cukierki
Chleb
Makaron
Ziemniaki
Owoce cytrusowe
Pomidory
Kawa
Herbata
Suszone owoce
Ser
Mleko
Lody
Chociaż ważne jest, aby utrzymywać zdrową dietę, nadal możesz od czasu do czasu cieszyć się tymi pokarmami i nie martwić się o próchnicę , jeśli utrzymujesz dobrą higienę jamy ustnej.
Słaba higiena jamy ustnej
Zła higiena jamy ustnej zwiększa podatność na ubytki i próchnicę. Płytkę nazębną należy usuwać codziennie, aby zapobiec jej gromadzeniu się w jamie ustnej i powodowaniu problemów.
Zalecamy używanie elektrycznej szczoteczki do zębów, a następnie nitkowanie zębów i płukanie jamy ustnej antybakteryjnym płynem do płukania jamy ustnej.
Suchość w ustach
Suchość w jamie ustnej to stan (lub czasami objaw stanu) spowodowany zmniejszoną produkcją śliny.
Bez wystarczającej ilości śliny organizm nie jest w stanie tak skutecznie neutralizować kwasów w jamie ustnej. Płytka nazębna może łatwiej gromadzić się na zębach, narażając je na próchnicę i ubytki.
Suchość w jamie ustnej może być oznaką problemu medycznego, więc porozmawiaj z lekarzem lub dentystą o możliwych metodach leczenia.
Cofające się dziąsła
W przypadku cofających się dziąseł płytka nazębna może tworzyć się w pobliżu korzeni zębów, które są bardziej podatne na próchnicę, ponieważ nie są chronione szkliwem.
Aby zapobiec powstawaniu ubytków w takich okolicznościach, szczególnie ważne jest utrzymanie prawidłowej higieny jamy ustnej, aby płytka nazębna nie gromadziła się na niechronionych częściach zębów.
Oznaki i objawy próchnicy
Wrażliwość zębów
Gdy kwas płytki nazębnej zaczyna niszczyć szkliwo zębów, może to powodować większą wrażliwość zębów na pokarmy i napoje, które są gorące, zimne, słodkie lub kwaśne.
Ból zęba
Uporczywy ból zęba lub pulsowanie w szczęce może być wczesną oznaką ubytku.
Przebarwienia
Białe, brązowe lub czarne przebarwienia na zębach są oznaką próchnicy.
Widoczne otwory lub wgłębienia
W niektórych przypadkach możesz być w stanie zobaczyć małe dziury lub wgłębienia w zębach - szczególnie z przodu, z tyłu lub po bokach. Jest to pewny znak, że masz ubytek i powinieneś jak najszybciej udać się do dentysty.
Ból podczas żucia
Ból podczas żucia jest kolejnym objawem próchnicy zębów. Gdy nerwy po wewnętrznej stronie zębów są odsłonięte, są one bardziej podatne na nacisk związany z żuciem.
Nieświeży oddech lub nieprzyjemny posmak w ustach
Jeśli bakterie i resztki jedzenia gromadzą się w ubytku, może to powodować nieświeży oddech lub utrzymujący się nieprzyjemny smak w ustach. Zapach lub smak pochodzi z gazu, który bakterie uwalniają, gdy żywią się resztkami jedzenia i tkanką miękką.
Leczenie ubytków i próchnicy zębów
Leczenie fluorem
We wczesnych stadiach próchnicy - gdy szkliwo dopiero zaczyna ulegać erozji - leczenie fluorem może pomóc w remineralizacji warstwy ochronnej wokół zębów i odwrócić uszkodzenia płytki nazębnej.
Aby uzyskać najlepsze wyniki, należy udać się do dentysty na profesjonalne czyszczenie, kontrolę i leczenie fluorem.
Wypełnienie
Po utworzeniu się dziury, leczenie ubytku zwykle wymaga bardziej inwazyjnej procedury, takiej jak wypełnienie.
Podczas zabiegu dentysta usunie zepsutą część zęba i wypełni przestrzeń twardym materiałem (np. żywicą kompozytową, amalgamatem lub porcelaną), aby zapobiec rozprzestrzenianiu się próchnicy.
Korona
Jeśli ubytek jest zbyt duży, konieczne może być wypełnienie i korona. Korona to nakładka na cały ząb. Po usunięciu zepsutego materiału i wypełnieniu dziury, dodanie korony przywraca kształt, rozmiar i wytrzymałość zęba.
Kanał korzeniowy
Gdy próchnica dotrze do miazgi - miękkiej tkanki wewnątrz zęba, która zawiera nerwy i naczynia krwionośne - dentysta może zalecić leczenie kanałowe, które jest etapem poprzedzającym usunięcie zęba.
Podczas tej procedury dentysta usunie zainfekowaną miazgę, oczyści i zdezynfekuje wnętrze zęba oraz uszczelni go wypełnieniem i (ewentualnie) koroną.
Ekstrakcja zęba
W przypadkach, gdy zęba nie da się uratować, dentysta może zalecić jego całkowite usunięcie . Po ekstrakcji dentysta może wszczepić implant, most lub protezę, aby zastąpić brakujący ząb.
Jak zapobiegać ubytkom i próchnicy zębów?
Utrzymywanie prawidłowej higieny jamy ustnej
Absolutnie najlepszym sposobem zapobiegania ubytkom i próchnicy zębów jest utrzymywanie prawidłowej higieny jamy ustnej.
Składa się on z:
Szczotkowanie zębów co najmniej dwa razy dziennie (lub po każdym posiłku) przy użyciu pasty do zębów zawierającej fluorek cyny
Nitkowanie zębów raz dziennie
Płukanie jamy ustnej płynem do płukania jamy ustnej raz dziennie (lub częściej w razie potrzeby)
Celem tej procedury jest usunięcie płytki nazębnej i bakterii, które pozostają po jedzeniu, aby nie zaczęły erodować szkliwa.
Używaj elektrycznej szczoteczki do zębów
Wykazano, że elektryczne szczoteczki do zębów usuwają więcej płytki nazębnej i cząstek jedzenia niż szczoteczki manualne. Jeśli więc poważnie myślisz o zapobieganiu ubytkom i próchnicy zębów, używaj elektrycznej szczoteczki do zębów jako części rutynowej higieny jamy ustnej.
Używaj pasty do zębów z fluorkiem cyny
Aby zapobiec utracie minerałów w zębach, używaj pasty do zębów zawierającej fluorek cyny. Fluorek cyny pomaga zapobiegać ubytkom poprzez spowolnienie rozpadu szkliwa i przyspieszenie procesu remineralizacji.
Odwiedzaj dentystę co najmniej dwa razy w roku
Odwiedzaj dentystę co najmniej dwa razy w roku w celu profesjonalnego czyszczenia i kontroli. Mogą oni powiedzieć, jak dobrze działa rutyna higieny jamy ustnej, udzielić wskazówek, jak ją poprawić, a także usunąć płytkę nazębną i kamień nazębny, które mogły zostać przeoczone.
Ogranicz słodkie, skrobiowe i kwaśne pokarmy i napoje
Innym doskonałym sposobem zapobiegania ubytkom i próchnicy zębów jest ograniczenie spożycia słodkich, bogatych w skrobię pokarmów i napojów, które służą jako paliwo dla bakterii.
Spożywanie mniejszej ilości jedzenia w znacznym stopniu przyczynia się do zapobiegania powstawaniu ubytków i przekształcaniu się ich w bardziej zaawansowaną próchnicę.
Pij dużo wody
Picie wody przez cały dzień może pomóc wypłukać bakterie i płytkę nazębną, które prowadzą do ubytków i próchnicy. Pij co najmniej osiem szklanek wody dziennie, aby utrzymać nawodnienie organizmu i zapobiec próchnicy zębów.
Pokonaj próchnicę z Oral-B!
Pomaga uniknąć ubytków i próchnicy poprzez utrzymanie zdrowych zębów i dziąseł dzięki odpowiedniej higienie jamy ustnej. Odpowiednia szczoteczka do zębów może zrobić ogromną różnicę - jak ta z serii szczoteczek elektrycznych Oral-B iO, która usuwa o 100% więcej płytki nazębnej niż szczoteczka manualna.
Nasza innowacyjna technologia iO Magnetic łączy mikrowibrujące włosie z okrągłą główką szczoteczki zainspirowaną przez dentystów, zapewniając profesjonalne uczucie czystości za każdym razem.
Dzięki inteligentnym czujnikom nacisku, niestandardowym trybom i sterowanemu szczotkowaniu, seria elektrycznych szczoteczek do zębów Oral-B może pomóc w zapobieganiu próchnicy i utrzymaniu zdrowego uśmiechu.
Najczęściej zadawane pytania

Czy ubytki mogą zniknąć?

Czy dorośli muszą martwić się ubytkami?

Jak długo trwa wypełnienie ubytku?
Źródła
O naszych recenzentach medycznych
Francesca Dusio jest włoską dentystką z bogatym doświadczeniem międzynarodowym i pasją do łączenia biznesu ze stomatologią, pracującą w branży higieny jamy ustnej. Ukończyła stomatologię na Uniwersytecie w Turynie we Włoszech i posiada tytuł magistra nauk stomatologicznych oraz certyfikat stomatologii dziecięcej Uniwersytetu Complutense w Madrycie w Hiszpanii. Obecnie Francesca kontynuuje studia magisterskie z ortodoncji, aby jeszcze bardziej poszerzyć swoją wiedzę w dziedzinie stomatologii. Francesca zdobyła różnorodne umiejętności dzięki pracy na stanowisku kierownika ds. relacji zawodowych i naukowych w firmie Procter & Gamble, gdzie zajmuje się komunikacją naukową i szkoleniami dla zespołów sprzedaży. Zarządzała zespołem ekspertów klinicznych i organizowała różne konferencje edukacyjne, budując silne relacje z uniwersytetami i towarzystwami naukowymi. Jest oddana ciągłemu uczeniu się i z pasją angażuje się w poprawę zdrowia jamy ustnej poprzez badania i edukację. Francesca współpracuje z zespołem Oral-B, weryfikując i recenzując nasze blogi poświęcone zdrowiu jamy ustnej.
Spis treści

Zarejestruj się
,aby uzyskać porady ekspertów i ekskluzywne oferty
